Nowohucki alfabet - pokolenia języka

Spotkanie grupy Głuchych czyli zamigajmy Nową Hutę

Na początku lipca w gościnnych progach Klubu Jędruś Ośrodka Kultury Kraków – Nowa Huta spotkała się część grupy osób niesłyszących uczestniczących w projekcie „Nowohucki alfabet – pokolenia języka”. Podczas spotkania, prowadzonego przez koordynującą dostępność zadania Joannę Augustyniak, Głusi nie tylko zapoznali się z pierwszą partią materiału leksykalnego zgromadzonego w zakończonej 30 czerwca fazie badawczej projektu, ale również z topografią Nowej Huty, jej historią i bogactwem tradycji, które okazały się być niezbędne do tego, by móc zdefiniować zgłoszone przez nowohucian hasła i przedstawić je w formie znaków migowych.

Kolejne spotkania mające na celu utworzenie znaków dla nowohuckich leksemów, jak też przetłumaczenie na PJM całych haseł składających się na „Nowohucki alfabet” odbędą się na przełomie lipca i sierpnia, zaś efekty pracy grupy tj. filmy z hasłami ukażą się na stronie projektu na przełomie sierpnia i września.

Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Ojczysty – dodaj do ulubionych 2020

Podsumowanie fazy badawczej

30 czerwca 2020 roku zakończyła się faza badawcza projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka”, która obejmowała dwie ankiety (pierwszą o nazwach, słowach i wyrażeniach, a drugą dotyczącą nowohuckiej tożsamości) oraz wywiady indywidualne z autorami zgłaszanych haseł.

W jej toku otrzymaliśmy od uczestników ponad 60 różnorakich nowohuckich haseł, które po opracowaniu przez zespół redakcyjny złożą się w nasz dzielnicowy i młodzieżowy leksykon! Dziękujemy też za udostępnione zdjęcia, dokumenty i inne artefakty ilustrujące czasy, w których uczestnicy projektu uczęszczali do szkoły średniej.

Dodatkowe podziękowania należą się tym, którzy zdecydowali się wziąć udział w badaniu „tożsamościowym” czyli wypełnili ankietę mówiącą o odczuciach towarzyszących dorastaniu w Nowej Hucie i temu, w jaki sposób Huta wpłynęła na ich życie już po okresie licealnym. Zebrane wyniki świadczą dobitnie o tym, że w większości jesteśmy niezmiernie dumni z bycia nowohucianami i kochamy naszą dzielnicę, której kierunek rozwoju – pomimo zastrzeżeń takich jak np. zagęszczająca się zabudowa czy okresowe utrudnienia komunikacyjne – odpowiada ogromnej części respondentów. Na razie nie zdradzamy szczegółowych wyników tego badania, ponieważ stanowić będą materiał, na którym oprzemy wstęp do leksykonu.

Niestety ze względu na to, że już teraz wiemy, iż nie uda nam się wyodrębnić haseł ilustrujących język młodzieży w każdym z dziesięcioleci historii Nowej Huty, nasi specjaliści pracują obecnie nad stworzeniem koncepcji uporządkowania słownika na zasadzie innej niż zakładane na etapie rozpoczęcia badań ułożenie wyrażeń wg klucza dekad. Jest to spore wyzwanie, ponieważ na opracowanie leksykonu mają czas jedynie do końca lipca, kiedy to gotowy materiał ma trafić do grafika, który zajmie się składem publikacji. Życzymy im powodzenia i owocnej pracy, której efekty będziemy mogli podziwiać już w sierpniu na stronie projektu!

Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Ojczysty – dodaj do ulubionych 2020

Informacje o badaniu i prośba o dalsze nadsyłanie odpowiedzi

Drodzy Uczestnicy Projektu!

Miło nam poinformować, że wpłynęło do nas ponad 50 potencjalnych haseł do słownika. Jesteśmy niezmiernie zaskoczeni mnogością Waszych wspomnień, celnością powiedzonek i pseudonimów oraz wzruszeni tym, jak ciepło wspominacie swoją młodość w Nowej Hucie! I choć mieliśmy skończyć nabór słów już 14 czerwca i mamy już naprawdę sporo świetnego materiału, to jednak apetyt naszych badaczy rośnie w miarę czytania Waszych odpowiedzi 🙂 Dlatego zachęcamy jeszcze raz wszystkich spóźnialskich lub tych, którym nagle przypomni się coś, co koniecznie powinno się znaleźć w naszej publikacji do wypełniania pierwszej ankiety badawczej. Prosimy, aby wypełnić i wysłać ją najpóźniej 28 czerwca 2020 – hasła zgłoszone po tym terminie nie będą już uwzględnione przy pracy nad słownikiem.

Zapraszamy również w dalszym ciągu do wypełniania ankiety nr 2 czyli do udziału w badaniu dotyczącym nowohuckiej tożsamości. Jak dotąd wpłynęło do nas niewiele ponad 10 odpowiedzi i chociaż dają one ogólny pogląd na to, jak dorastanie w Hucie kształtowało ludzi stąd się wywodzących, to jednak jest ich zbyt mało, aby wnioski okazały się reprezentatywne. Dlatego prosimy o pomoc i wypełnianie ankiet do 30 czerwca 2020.

Wszystkim, którzy do tej pory wzięli udział w badaniu, bardzo dziękujemy. Na początku lipca opublikujemy pełne podsumowanie etapu badawczego projektu oraz napiszemy, jakie będą kolejne działania zmierzające do opracowania nowohuckiego alfabetu.

Na nadchodzące wakacje życzymy Wam zdrowia, spokoju i bezpieczeństwa!

Być nowohucianinem… – ankieta badawcza 2

Kochani Uczestnicy Projektu!

Zachęcamy Was do wypełnienia drugiej, już ostatniej w ramach badania językowego, ankiety pt. „Być nowohucianinem…”, która znajduje się TUTAJ. Można ją znaleźć również w wersji pliku tekstowego w zakładce ANKIETY na stronie projektu www.nowohuckialfabet.pl. Odpowiedzi w ankiecie „Być nowohucianinem…” należy przesyłać do 30 czerwca 2020 roku.

Druga część badania, do której Was właśnie zapraszamy, dotyczy nie tyle samego języka młodzieży, ale tego, w jaki sposób Nowa Huta ukształtowała Waszą tożsamość i wpłynęła na życie. Informacje te zbieramy, aby oprzeć się na nich w przygotowywanym przez zespół badawczy wstępie do słownika.

Jednocześnie BARDZO PROSIMY o nadsyłanie odpowiedzi do ankiety 1 czyli „Słowa/nazwy/wyrażenia” zbierającej informacje do haseł słownika. Do tej pory wpłynęło do nas bardzo niewiele odpowiedzi, a bez Waszych pomysłów i wspomnień nie damy rady stworzyć słownika… Bo przecież on ma być WASZYM SŁOWNIKIEM! Przypominamy, że każdy uczestnik projektu może udzielić dowolnej liczby odpowiedzi czyli przesłać więcej niż jedną ankietę 🙂

Przesyłamy Wam moc serdeczności na czerwiec i już planujemy prawdziwe spotkanie z Wami – jeśli sytuacja pozwoli nastąpi to w pierwszej połowie września 2020. Śledźcie naszą stronę, gdyż będziemy z wyprzedzeniem informować o szczegółach. Na razie zachęcamy do kontaktu telefonicznego i mailowego – cały nasz zespół czeka na Wasze pytania i pomysły.

NASZE SŁOWA/NAZWY/WYRAŻENIA – ankieta badawcza 1

Kochani Uczestnicy Projektu!

Pozwalam sobie zastosować formę bardziej bezpośrednią niż „Szanowni Państwo”, ponieważ obecnie wszyscy razem tworzymy drużynę „Nowohuckiego alfabetu…”.

Dziś zapraszamy Was do pierwszej części badania językowego. Początkowo, myśląc o realizacji projektu w sytuacji pandemii, zakładaliśmy, że stworzymy jedną ankietę badawczą, ale obecnie chcielibyśmy zaproponować dwie. Ale najpierw o tej pierwszej, która jest do pobrania TUTAJ oraz w zakładce ANKIETY.

Jej celem jest zebranie zwrotów, które kojarzą się Wam z młodością w Nowej Hucie – mogą to być dowolne słowa np. określenia osoby (pseudonim), nazwa dowolnego miejsca (np. sklepu, pubu, parku – zwyczajowa lub oficjalna), powiedzenie, słowo określające miejsce w Nowej Hucie, wyrażenie … Jednym słowem wszystko, co tylko przyjdzie Wam do głowy, a łączy się z czasami szkoły średniej i Nową Hutą! Zasada jest jedna – NIE UŻYWAMY WYRAŻEŃ NIECENZURALNYCH ani NIKOGO NIE OBRAŻAMY.

Każdy uczestnik projektu może wypełnić dowolną liczbę ankiet. Ważne, aby jedna ankieta została poświęcona jednemu słowu lub wyrażeniu, tudzież swojskiej nowohuckiej nazwie. Jeśli chodzi o długość wypowiedzi – każdy z respondentów decyduje o niej sam. Czasem wystarczy wpisać kilka słów tytułem wytłumaczenia, czasami potrzebne będzie dłuższe wyjaśnienie. A niekiedy jeden obraz mówi więcej niż tysiąc słów (jak twierdzą twórcy gry Dixit 🙂 ) – zachęcamy więc do wysyłania ewentualnych załączników, np. zdjęć, bezpośrednio na konto koordynatorki projektu weronika.sliwiak-motak@krakownh.pl z zaznaczeniem w temacie, którego hasła materiał dotyczy.

Prosimy o wypełnienie ankiet i przesłanie swoich propozycji do 14 czerwca 2020 roku.

Poniżej podaję próbkę moich odpowiedzi jako przykład wypełnienia ankiety – wszak najlepiej zrozumieć, co autor (a przynajmniej jeden z autorów) miał na myśli na konkretnym przykładzie.

Osobiście jestem z Czyżyn i wybrałam wyrażenie „Chodzić na działki” – brzmi bardzo ogólnie? Ale nie w kontekście Czyżyn z lat mojego dzieciństwa i młodości 🙂

MOJA ANKIETA:

  1. Podaj nazwę, słowo lub wyrażenie stosowane często przez Ciebie lub twoich przyjaciół ze szkoły/podwórka w czasach szkoły średniej – jeśli podejrzewasz, że ma ono związek z Nową Hutą (odnosi się do nowohuckich miejsc lub mieszkańców Nowej Huty) albo było/jest stosowane w tym znaczeniu tylko w Nowej Hucie.

„Chodzić na działki”

  1. Wyjaśnienie znaczenia nazwy/słowa/wyrażenia

Chodzenie na działki było sposobem spędzania wolnego czasu oraz różnego rodzaju nie do końca legalnych działań wśród młodzieży z osiedli 2 Pułku Lotniczego oraz Dywizjonu 303. Umawialiśmy się na działkach ciągnących się od bloku nr 16 na os. 2 PL aż do dzisiejszego Parku Lotników Polskich oraz wzdłuż Alei Pokoju – były to częściowo jeszcze uprawiane, a częściowo opuszczone ogródki działkowe. Chodziliśmy tam „na grandę” tj. na zrywanie kwiatów i zjadanie owoców, na romantyczne spacery z pierwszymi sympatiami oraz na niekończące się spacery z naszymi psami. W wakacje spotykaliśmy się około 10 rano i wracaliśmy do domu dopiero na późny obiad, spędzając razem „na działkach” i w parku (który był wtedy po części dziki i tajemniczy) cały dzień.

  1. Zasięg słowa i czas – jak wiele osób (twoim zdaniem) i kiedy stosowało to słowo/powiedzenie?

Mówili tak młodzi i starsi mieszkańcy Czyżyn z obszaru osiedli zlokalizowanych wzdłuż pasa startowego w latach ’80 – tych i ’90-tych (dopóki nie zaczęto zabudowywać najpierw działek obok pasa – pod bloki na II Pułku, a potem nie wystawiono całej Avii). Mówiły tak chyba wszystkie dzieciaki z Czyżyn – trudno oszacować ile, pewnie z paręset. A dorośli też rozumieli bez zbędnych wyjaśnień, o co chodzi.

  1. Lokalizacja (czego dotyczyło na mapie Nowej Huty lub gdzie konkretnie było stosowane?)

Okolice Pasa Startowego i działek ciągnących się wzdłuż niego (były to dwa rzędy działek, które zniknęły w połowie lat ’90) oraz od bloku 16 na 2 Pułku Lotniczego aż do Parku Lotników.

  1. Dodatkowe informacje (opcjonalnie)

Druga, osobna, część działek rozpościerała się obok Parku AWF (poniżej dzisiejszej ul. Wysockiej i wzdłuż Alei Pokoju). Osobnym miejscem były tez działki znajdujące się między os. II Pułku, a os. Kolorowym – tam w II połowie lat 90 wybudowano Carrefour Czyżyny.

Wyrażenia tego używała również młodzież z XVI LO która na długich przerwach nielegalnie opuszczała szkołę na os. Willowym (stary budynek szkoły) i chodziła palić na działki posadowione tuż za boiskiem szkolnym.

  1. Imię i nazwisko osoby wypełniającej

Weronika Śliwiak-Motak

Kolejna ankieta, która pojawi się na początku czerwca, będzie dotyczyła już nie samych słów, ale poczucia naszej nowohuckiej tożsamości i jej kształtowania w okresie dorastania.

Z góry dziękujemy wszystkim zaangażowanym i tym, którzy prześlą do nas swoje odpowiedzi.

Z niecierpliwością i wielką ciekawością czekamy na Was oraz na … wasze słowa!

Podsumowanie naboru czyli kto zgłosił się do projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka”?

W trakcie naboru trwającego do dnia 10 maja 2020 ankietę zgłoszeniową wypełniły 53 słyszące osoby, w tym 51 z nich zadeklarowało chęć wzięcia udziału w badaniu językowym.

Formularz zgłoszenia wypełniło 30 kobiet i 23 mężczyzn. 16 osób to obecni uczniowie szkół średnich, wśród nich znalazło się dwoje tegorocznych maturzystów! 🙂 Pozostałe osoby to absolwenci reprezentujący kolejne dekady historii Nowej Huty, którzy zostali podzieleni na potrzeby niniejszego podsumowania ze względu na rok ukończenia szkoły średniej:

  • Roczniki 1960 – 69: 2 osoby
  • Roczniki 1970 – 79: 2 osoby
  • Roczniki 1980 – 89: 3 osoby
  • Roczniki 1990 – 99: 14 osób
  • Roczniki 2000 – 2009: 7 osób
  • Roczniki: 2010 – 2019: 7 osób

Najliczniej reprezentowaną przez obecnych i byłych uczniów szkołą średnią jest zdecydowanie XII Liceum Ogólnokształcące – zgłosiło się do nas aż 19 osób, które uczęszczały lub uczęszczają do „Norwida”. Projekt okazał się atrakcyjny również dla osób związanych z III LO, XI LO, XVI LO oraz z Zespołami Szkół Elektrycznych, Mechanicznych czy Gastronomicznych. Pozostałe szkoły były reprezentowane przez pojedyncze osoby.

Wśród zgłaszających się osób było kilka, które nie uczęszczały do szkoły średniej w żadnej z nowohuckich dzielnic, ale które mieszkając na terenie Huty czują się kompetentne w jej językowych i kulturowych zawiłościach i chcą wziąć udział w badaniu, a co za tym idzie wspólnie opracowywać nasz słownik.

Osobną, samodzielną grupę badawczą, ukierunkowaną na przetłumaczenie haseł słownika na PJM oraz pracującą nad odkryciem oraz stworzeniem znaków migowych związanych z Nową Hutą, działającą pod kierunkiem Joanny Augustyniak z Grupy MIGAWKI, utworzyły osoby Głuche i słabosłyszące, których do tej pory do „Nowohuckiego alfabetu” zapisało się 7. Nabór do tej grupy jest jeszcze otwarty, choć pozostało niewiele miejsc – ze względu na metody pracy proponowane przez prowadzącą grupę, nie może być ona zbyt liczna.

Bardzo dziękujemy za zainteresowanie naszymi działaniami. Niezwykle miło nam, że aż 60 osób zdecydowało się na dołączenie do grup projektowych. Bez Was nie udałoby nam się ani rozpocząć, ani zrealizować działań – wszak to Wasz język stanie się podstawą do dalszych badań i stworzenia publikacji w jej trzech odsłonach!

Wkrótce rozpocznie się kolejny etap badania polegający na wypełnieniu ankiety, mającej na celu zgromadzenie i wybranie specyficznych zwrotów. Każdy uczestnik projektu może wypełnić dowolną ilość ankiet. Będą one dostępne od dnia 18.05.2020 na stronie projektu, w zakładce „Ankiety” oraz trafią do Państwa bezpośrednio na adresy mailowe podane w zgłoszeniach. Do tych z Państwa, którzy podali numery telefonu, zadzwonimy z pewnością. A do wszystkich już wkrótce odezwą się członkowie naszego zespołu badawczego.

Zakończono przyjmowanie zgłoszeń do projektu!

W dniu wczorajszym (10 maja 2020) zakończono nabór uczestników projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka”. Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy w dwukrotnie wydłużanym terminie naboru pisali i dzwonili do nas oraz szczególnie tym, którzy zdecydowali się do nas dołączyć! Na dzień dzisiejszy do projektu zapisało się 60 osób chętnych, aby wspólnie stworzyć młodzieżowy słownik – czyli dokładnie tyle, ile założyliśmy na początku naboru.

Zdecydowaną większość zapisanych stanowią absolwenci z różnych roczników, zaś 16 osób to obecni uczniowie nowohuckich szkół średnich. Ze względu na to, że projekt okazał się być niezwykle interesujący dla osób Głuchych i słabosłyszących, z inicjatywy Joanny Augustyniak z Grupy MIGAWKI powstała również grupa badawcza składająca się właśnie z osób posługujących się Polskim Językiem Migowym, która będzie pracować nie tylko nad przetłumaczeniem treści haseł słownika, ale również nad stworzeniem dla każdego z nich specjalnego znaku migowego.

Jeszcze w tym tygodniu opublikujemy statystyki dotyczące naboru, zaś po 15 maja 2020 skontaktujemy się ze wszystkimi, którzy zadeklarowali chęć udziału w badaniu językowym. Prosimy o chwilę cierpliwości – nasz zespół badawczy już pracuje nad danymi oraz przygotowuje kolejne narzędzia, za pomocą których będziemy zbierali nowohuckie słowa i wyrażenia!

Gdyby ktoś jeszcze bardzo chciał do nas dołączyć, osoby słyszące prosimy o kontakt z Weroniką Śliwiak (przez formularz kontaktowy lub pod nr tel. 609338944), zaś Głuche i słabosłyszące – z Joanną Augustyniak poprzez profil Fundacji Grupy MIGAWKI na Facebooku (https://www.facebook.com/grupamigawki)

Termin zgłaszania się do projektu przedłużony do 10 maja!

Z powodu wielu pytań i próśb o przedłużenie terminu zgłaszania się, przesuwamy ostatecznie termin wypełniania formularzy przystąpienia do projektu (w formie ankiety on – line) do dnia 10 maja 2020. Od 15 maja rozpoczniemy drugą fazę – badanie językowe. Będzie ono prowadzone poprzez ankietę on – line i ewentualny telefoniczny kontakt badaczy z respondentami.

Do udziału zachęcamy wszystkich, którzy uczyli się lub uczą w nowohuckich szkołach średnich, a szczególnie OBECNYCH uczniów, których do tej pory zgłosiło się niestety niewielu. Bardzo na Was czekamy!

Przy okazji życzymy pogodnej i zdrowej majówki 🙂

Przedłużenie terminu nadsyłania zgłoszeń

W związku z tym, że w okresie naboru zgłoszeń do projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka” przypadła Wielkanoc oraz ze względu na utrudnioną w dobie pandemii komunikację, zdecydowaliśmy się na przedłużenie terminu zapisów aż do 30 kwietnia 2020.

Zachęcamy do nadsyłania zgłoszeń za pomocą prostego formularza zapisu (tu link do ankiety). W razie jakichkolwiek pytań – piszcie lub dzwońcie do nas!

Już poświątecznie życzymy Wam radości, zdrowia i nadziei 🙂

Zapowiedź projektu – wersja PJM

Zapowiedź i zaproszenie do udziału w projekcie w Polskim Języku Migowym, stworzone dzięki współpracy z Joanną Augustyniak z Fundacji Grupa MIGAWKI. Treść filmu odpowiada treści zapowiedzi projektu!